Tiêu chuẩn ISO 14583:2001 quy định các thông số kỹ thuật cho vít máy đầu chỏm cầu dẹt có rãnh sáu thùy nội bộ (Hexalobular socket pan head screws), thường được gọi phổ biến là vít đầu dù Torx hoặc vít đầu tròn sao 6 cánh.
Hiện nay, phiên bản năm 2001 đã được soát xét và thay thế bởi tiêu chuẩn ISO 14583:2011. Tuy nhiên, các đại lý buôn bán bu-lông ốc vít tại Việt Nam vẫn thường dùng mã hiệu cũ hoặc đối chiếu tương đương với tiêu chuẩn Đức DIN 7985 (loại đầu Torx).
1. Bản vẽ kỹ thuật và Cấu tạo:
– Vít theo tiêu chuẩn này bao gồm 3 phần chính cấu thành:
– Thân vít (Thread): Ren hệ mét (M), dung sai ren tiêu chuẩn 6g.
– Đầu vít (Pan head): Dạng đầu chỏm cầu dẹt, bo tròn cạnh, diện tích tiếp xúc phẳng phía dưới lớn giúp phân phối lực tốt.
– Rãnh truyền động (Drive): Hệ rãnh sáu thùy (Torx drive) giúp chống trượt mũi tuốc-nơ-vít, truyền mô-men xoắn cao mà không làm hỏng đầu vít như rãnh chữ thập (+) hay rãnh dẹt (-).
2. Bảng thông số kích thước tiêu chuẩn:
Dưới đây là kích thước chi tiết dựa trên tài liệu gốc của ISO 14583. Đơn vị tính: Milimét (mm).
3. Quy chuẩn Vật liệu và Cơ lý tính:
Tiêu chuẩn ISO 14583 quy định phần vật liệu chế tạo phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các tiêu chuẩn cốt lõi khác của tổ chức ISO:
– Thép carbon / Thép hợp kim (Steel):
+ Cấp độ bền thông dụng: 4.8, 8.8, 10.9 (Theo tiêu chuẩn ISO 898-1).
+ Lớp mạ bảo vệ: Mạ kẽm điện phân (vàng bảy màu, trắng xanh) hoặc nhuộm đen để chống gỉ sét.
– Thép không gỉ (Stainless Steel / Inox):
+ Mác thép thông dụng: A2-70 (Inox 304) hoặc A4-70 (Inox 316) (Theo tiêu chuẩn ISO 3506-1).
+ Đặc tính: Chống ăn mòn hóa học cao, bề mặt sáng bóng thẩm mỹ, không cần mạ.
4. Ứng dụng thực tế:
Nhờ sở hữu ưu điểm vượt trội từ hệ rãnh Torx, loại vít này loại bỏ hoàn toàn hiện tượng hiện tượng trượt tuốc-nơ-vít văng ra ngoài (cam-out). Do đó, chúng được ưu tiên trong dây chuyền sản xuất tự động hóa:
– Lắp ráp robot và xe cộ: Ô tô, xe máy, linh kiện tự động.
– Công nghiệp điện tử: Vỏ máy tính, ổ cứng, thiết bị viễn thông, bo mạch cao cấp.
– Thiết bị y tế: Các máy móc xét nghiệm, dụng cụ phòng lab yêu cầu lực siết chính xác tuyệt đối.
